Gelişmekte olan ülkelerin ekonomileri, gelişmiş ülkelerin ekonomilerine kıyasla daha kırılgan ve dış etkilere daha duyarlı bir yapıya sahiptir. Bu nedenle finansal piyasaları da benzer şekilde kırılgan olup, her büyük finansal şokta hızla sarsılabilmektedir. Bu yüzden gelişmekte olan bir ülkeye yatırım yapmayı düşünüyorsanız, yatırımlarınıza mutlaka dönemsel bakmanız gerekir. Aksi halde yıllarca yerinizde sayabilir, hatta zarar edebilirsiniz.
Örnek vermek gerekirse, Türkiye ve ABD borsalarını karşılaştıralım.
- Türkiye (BIST 100):
2000 yılında, bugünkü BIST 100 endeksinin dolar bazlı değeri yaklaşık 300 puan seviyesindeydi. 2025 yılına geldiğimizde ise endeks yaklaşık 272 dolar seviyesinde bulunuyor. Yani son 25 yılda dolar bazında yaklaşık %9,5 kayıp söz konusu. (Burada dolar enflasyonu hesaba katılmamıştır.) - ABD (S&P 500):
2000 yılında S&P 500 endeksi yaklaşık 1.530 puan seviyesindeydi. 2025 yılında ise endeks yaklaşık 6.370 puanayükselmiş durumda. Bu da dolar bazında (enflasyondan arındırılmadan) yaklaşık %320 getiri anlamına geliyor.
(Grafik 1’de bu fark daha net görülebilir.)
“Grafikte başlangıç yılını 2000 alıp endeksi 100’e eşitledim. Buna göre, gelişmekte olan ülkelerde uzun vadeli getiri istikrarsız; ancak hızlı büyüme veya politika katalizörleri (ör. Türkiye’nin AB müzakerelerinin 3 Ekim 2005’te başlaması) gibi dönemlerde USD bazında çok güçlü ralliler görülebiliyor. Nitekim Türkiye’de 2003–2007 arasında BIST 100’ün USD bazında keskin yükselişi oldu; 2007’de başlayan mortgage krizi ise küresel piyasaları sert etkiledi. (Not: USD bazlı seviyeler, kullanılan serinin bazına göre farklılık gösterir; rakamlar bu nedenle yaklaşık olarak verilmiştir.)”
Çok bilgilendirici ve kesin rakamlardan yararlanmışsın. Harika. Tebrikler
teşekkürler
Çok açıklayıcı olmuş ben bile anladım çok sağol
teşekkürler